ویژگی‌های یک چکیده‌ خوب

یک چکیده خوب و مناسب چکیده‌ای است که ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

- از متن و سبک معمولی متن پیروی کند. یک چکیده نمی‌تواند سبک نگارش غیرمتعارف داشته باشد. همچون متن معمولی کارنوشت، گزارش، یا مقاله، چکیده نیز با بندها و جمله‌های کامل نوشته می‌شود و در آن از جمله‌واره‌ها یا عبارت‌های ناکامل استفاده نمی‌شود.
- بیشترین و مهم‌ترین اطلاعات را در خود دارد. یک چکیده می‌بایست به گونه‌ای نگاشته شود که از فضای محدود آن بتوان بیشترین استفاده را نمود. بنابراین، نویسنده‌ی چکیده سعی می‌کند بیشترین و مهم‌ترین اطلاعات را در بندها و جمله‌هایش بگنجاند.
- بندهای (پاراگراف‌ها) چکیده می‌بایست به صورت یکپارچه، منسجم، کوتاه و رسا باشند و به گونه‌ای نوشته شوند که مستقل باشند و وابستگی معنایی و نوشتاری به متن اصلی یا بندهای پیش و پس خود نداشته باشند. به کاربردن جمله‌واره‌هایی نظیر «همان‌گونه که از متن برمی‌آید»، «به جدول یا نمودار شماره‌ی … رجوع کنید» و یا «همان‌گونه که در بالا اشاره شد»، نمی‌تواند در یک چکیده مناسب باشد، چون استقلال آن و نیز استقلال بندها را به پرسش می‌کشد.
- از یک ساختار مناسبی برخوردار باشد که در آن عناصر اصلی مقاله به ترتیب مطرح می‌شوند و در آن سکته یا عدم پیوستگی به چشم نمی‌خورد. بنابراین می‌بایست در بند مقدماتی انگیزه و مساله مطرح شود، بعد روش شناسایی بیابد، آنگاه یافته‌ها و نتایج ارائه گردند و در پایان نیز نتیجه‌گیری و پیشنهادها ذکر شود. توجه داشته باشید که چکیده بیانگر یک فرآیند است و اگر اجزاء یا مولفه‌های دخیل در این فرآیند با ترتیب مناسبی ارائه نگردد، به ساختارف معنا، و در عین حال به پیوستگی و درک‌پذیری آن آسیب وارد خواهد شد.
- ارتباط منطقی بین اطلاعات موجود برقرار می‌کند و گذرها را به گونه‌ای انجام می‌دهد که در متن سکته حاصل نگردد. بنابراین، پیروی از سبک درست بند و جمله‌نویسی و حفظ انسجام درونی متن یکی از مهم‌ترین وظایف یک نویسنده‌ی چکیده است.
- هیچ اطلاعات جدیدی را به کار اضافه نمی‌کند. در یک چکیده مناسب، فقط می‌بایست اطلاعات موجود در متن اصلی گزارش، کارنوشت یا مقاله ارائه شود و نمی‌بایست اطلاعاتی آورده شود که در متن وجود ندارد وخواننده را برای یافتن و مطالعه‌ی اطلاعاتی به سمت متن اصلی بکشاند که در آن وجود ندارد.
- برای دامنه‌ی وسیعی از مخاطبان قابل فهم باشد. چکیده می‌بایست زبانی روشن، ملموس، و قابل درک داشته باشند و تا حد ممکن چنان ساده نوشته شود که بتواند مخاطب زیادی را جذب نماید و آن‌ها با مطالعه‌ی آن به یک درک معقول درخصوص متن اصلی برسند.
- بیشتر از حالت‌های مجهول افعال استفاده کند و نقش مولف یا نویسنده را کمرنگ نماید و بیشتر روی اطلاعات تاکید نماید. به کاربردن واژه‌هایی مانند «من»، «ما» و نظایر این‌ها که به نگارنده برمی‌گردند و در چکیده‌نویسی کمتر متداول و پسندیده است.
- به پرسش‌هایی نظیر «چرا این مطالعه یا طرح انجام شده است (انگیزه)»، «چه کاری انجام شده است؟ (بیان مساله)»، «چگونه انجام شده است؟ (روش‌شناسی)»، «چه نتایجی حاصل شده است؟ (یافته‌ها و نتیجه‌گیری)» پاسخ دهد.
- اطلاعاتی را ارائه دهد که مستند هستند. یک چکیده‌ی خوب نمی‌بایست حاوی اطلاعاتی باشد که سندی ندارند و ازطریق مطالعه بدست نیامده‌اند. از ذکر اعتقادها یا باورهای درک متعارفی خود و یا کسان دیگر بدون وجود سند مستدل پرهیز کنید.
- تا حد ممکن از آوردن اسامی تجاری، که نوشت، سرنام، یا نمادها اجتناب نماید. خواننده‌ی یک چکیده نمی‌بایست مجبور شود وقت زیادی را برای درک واژه‌ها (مخفف‌ها) نماید. همیشه توجه نمایید که چکیده می‌بایست به صرفه‌جویی در وقت کمک کند و نه این که وقت‌گیر باشد.

درخواست خدمات پارس تز ایرانیان