انواع فرضيه ها در پروپوزال، پایان نامه و مقاله

در این بخش با انواع فرضیه های تحقیق، انواع فرضیه های پژوهش در نوشتن پروپوزال، مقاله، پایان نامه برای مقطع کارشناسی ارشد و دکتری آشنا خواهید شد.

انواع فرضیه های تحقیق و فرضیه های پژوهش در پایان نامه و مقاله isi و علمی و پژوهشی

فرضيه به دو دسته‏  عمده تقسيم مي‏شود: 1) فرضيه پژوهش يا فرضيه جهت‌دار؛ 2) فرضيه صفر

فرضيه پژوهش يا جهت‏ دار در پایان نامه و پروپوزال

فرضيه ‏اي است كه پژوهشگر در پاسخ به پرسش خود مطرح مي‏كند و اميدوار است كه تاييد شود. در اصل، فرضيه‏ جهت‏دار اعتقاد و باور پژوهشگر است و تاييد آن به معني تاييد اعتقاد و باور پژوهشگر و رد آن به معناي رد اعتقاد يا باور پژوهشگر مي‏باشد. اين نوع فرضيه درباره جهت احتمالي پژوهش پيش ‏بيني مي‏كند.
به نمونه‏ زير توجه نماييد:
- بين شغل و گرايش به مصرف مواد مخدر رابطه وجود دارد.
اين فرضيه كلي را مي‏توان به صورت‏هاي زير صورت‏بندي كرد تا جهت آن‏ها مشخص شود:
- شاغل بودن فرد گرايش او به مواد مخدر را كاهش مي‏دهد.
- شاغل بودن فرد گرايش او به مواد مخدر را افزايش مي‏دهد.
اين فرضيه ‏ها جهت‏دار هستند. چون گرايش به بالا يا پايين را نشان مي‏دهند. پس، بطور كلي فرضيه‏ جهت‏دار فرضيه‏ اي است كه گرايش به يكي از كران‏هاي امكان‏پذير اعم از بالا يا پايين، راست يا چپ، بد يا خوب، منفي يا مثبت و نظاير اين‏ها را نشان دهد. فرضيه‏ جهت‏دار مي‏تواند به دو صورت تدوين شود؛ 1) فرضيه‏ يك دامنه؛ 2) فرضيه‏ دو دامنه.
الف) فرضيه يك دامنه. اگر پيش‏بيني شما يك جهت معين را مشخص نمايد و اين پيش‏بيني با صراحت در فرضيه‏ي شما بيايد، فرضيه يك فرضيه‏ جهت‏دار يك دامنه است. براي نمونه، فرض كنيد كه شما در مورد اشتغال زنان و طلاق كار مي‏كنيد و در اين راستا اين فرضيه را مطرح مي‏نماييد:
- با اشتغال زنان ميزان طلاق در جامعه ايران افزايش مي‏يابد.
در اين جا شما نشان داده ‏ايد كه با اشتغال زنان طلاق نيز افزايش مي‏يابد و بنابراين جهت را مشخص نموده ‏ايد. پس اين يك فرضيه‏ يك دامنه است.
ب) فرضيه دو دامنه. اگر پيش‏بيني شما هيچ جهتي را مشخص ننمايد و فقط معتقد به وجود رابطه يا هم تغييري باشد، در اين صورت فرضيه يك فرضيه جهت‏دار دو دامنه خواهد بود. در اينجا، فرضيه‏ مربوط به اشتغال و طلاق اينگونه صورت‏بندي مي شود
- بين اشتغال زنان و طلاق در جامعه ايران رابطه وجود دارد.
در اين جا شما نشان داديد كه بين اشتغال زنان و طلاق رابطه وجود دارد، اما جهت اين رابطه را مشخص نكرديد. بنابراين، اين يك فرضيه‏ دو دامنه است، چون جهت آن مي‏تواند به هر دامنه يا كراني متمايل شود. لازم به ذكر است كه فرضيه‏هاي يك دامنه از قوت بالاتري برخوردارند، چون پژوهشگر مبتني بر مطالعه‏ي مقدماتي اعم از تجربه‏ي پيشين يا مباني نظري مستحكم به آن اعتقاد و باور رسيده است.
فرضيه ‏هاي جهت‏دار را مي‏توان هم به صورت فرضيه‏هاي رابطه‏اي و هم به صورت فرضيه‏ هاي تفاوتي مطرح كرد.
فرضيه‏ رابطه ‏اي ارتباط يا همبستگي بين دو يا چند متغير را مي‏رساند و در آن وجود هم تغييري مطرح است. اگر فرضيه به صورت ارتباطي مطرح شود، مي‏توان از آماره ‏هاي همبستگي نظير ضريب همبستگي و رگرسيون استفاده نمود. در اين جا نمونه ‏اي از فرضيه رابطه ‏اي مطرح مي‏گردد.
- بين خلاقيت و هوش رابطه وجود دارد يا با افزايش هوش، خلاقيت افزايش مي‏يابد.
فرضيه‏ تفاوتي به تفاوت بين آزمودني ‏ها در زمينه‏ي متغير(هاي) خاصي مي‏پردازد. اگر فرضيه به صورت تفاوتي مطرح شود، مي‏توان از آ‏ماره‏ هاي تفاوتي نظير مقايسه‏ي ميانگين‏ ها و غيره استفاده نمود. در اين جا نمونه‏ اي از فرضيه‏ تفاوتي مطرح مي‏گردد:
- بين زنان و مردان در زمينه‏ي جرات تفاوت وجود دارد.

فرضيه صفر در پایان نامه

فرضيه صفر بيان آن چيزي است كه پژوهشگر به واقع اميدوار است كه تاييد نشود، يعني فرضيه‏ صفر به گونه‏اي صورتبندي مي‏شود كه ابطال يا رد آن منجر به پذيرش يا تاييد فرضيه(ها)ي پژوهش شود. اگر نتوان فرضيه‏ صفر را در سطح معني ‏داري آماري رد كرد، فرضيه‏(ها)ي پژوهشگر به طور خودكار رد مي‏شود. اين قبل فرضيه حاكي از برابري يا عدم تفاوت است و نبود هيچ رابطه بين متغيرها يا عدم تفاوت بين آزمودني‏ها را بيان مي‏دارد. به نمونه هاي زير توجه نماييد:
- گرايش به مواد مخدر در ميان افراد شاغل و غيرشاغل برابر است.
و يا
- بين شغل و گرايش به مواد مخدر رابطه وجود ندارد.
و يا
- بين افراد شاغل و غيرشاغل در زمينه گرايش به مواد مخدر تفاوت وجود ندارد.
اين فرضيه‏ ها صفر يا خنثی هستند، چون گرايش به هيچ جهتي را نشان نمي ‏دهند.
بطور كلي اعتقاد بر اين است كه پژوهشگر در طرح فرضيه ‏هاي خود (جهت‏دار) نمي‏تواند بي‏طرف يا بدون سوگيري عمل نمايد و اعتقادهاي او كه مي‏تواند ناشي از دوران اجتماعي شدن يا ساير گرايش‏هاي او باشد در قالب فرض‏ هاي زمينه‏ اي در پژوهش منعكس مي‏شوند و شايد «بي‏طرفي ارزشي» پژوهشگر فقط در قالب شعار معني‏دار باشد. بنابراين، پژوهشگر مجاز خواهد بود در فرضيه‏ هاي پژوهشي گرايش‏هاي خود را وارد سازد اما، او در مرحله جمع‏ آوري، تحليل و تفسير داده ‏ها مي‏ بايست فارغ از گرايش‏هاي خود باشد و به همين دليل فرضيه صفر كه حاكي از عدم گرايش است در تحليل‏هاي آماري مطرح مي‏گردد.

نگارش پروپوزال، پایان نامه و مقاله، تحلیل آماری پایان نامه ها برای کلیه رشته ها در موسسه پارس تز ایرانیان پذیرفته می شود.

درخواست خدمات پارس تز ایرانیان